Home Nieuws Reviews Lezersfoto's Columns Uitgelegd Lenzen Album Links Woordenlijst Contact   
Workshops
Van een van onze lezers kreeg ik de vraag voorgelegd of ik eens wou uitleggen hoe je het mooiste een zonsondergang kunt fotograferen. Een leuk onderwerp want hierin is een heleboel leuke informatie te vertellen over de techniek van een camera die ervoor zorgt dat een foto heel mooi, of juist heel lelijk kan worden.

Bij het fotograferen van een zonsondergang in de automatische stand, zal u merken dat de kleuren allemaal wat flets zijn. dit is begrijpelijk want de camera probeert zelf de kleur in te stellen, maar hij gaat er niet vanuit dat er een overdaad van geel en oranje in het beeld aanwezig mag zijn en zal hierop gaan corrigeren. De automatische stand is dus niet geschikt(*)

Om te weten wat er nu precies gebeurt is het belangrijk om te begrijpen hoe de belichtingsmeter en de witbalans automaat in een camera werken. We beginnen bij de belichtingsmeter.

Het beeld dat de belichtingsmeter van de camera ziet is niet een foto zoals wij die herkennen, maar een beeld zonder scherpte en zonder kleuren. Als het ware is de belichtingsmeter dus een beetje een slechtziende kijker die nog kleurenblind is ook.

Het resultaat is dus dat de belichtingsmeter een gemiddelde grijswaarde ziet. De belichtingsmeter gaat nu de camera informeren over de instellingen zoals de ISO waarde, de sluitertijd en het diafragma die de camera moet gaan kiezen, want de belichtingsmeter wil dat de camera een foto neemt waar 18% grijs in zit.







De belichtingsmeter zorgt er dus voor dat de camera de belichting instelt naar een gemiddelde waarde. Dit is heel erg leuk, maar stel u nu eens voor dat de zon ergens op de foto staat. De belichtingsmeter zal ook die enorme lichtbron proberen goed te belichten en hierdoor zal de omgeving veel te donker zijn! Een belichtingscorrectie is dus noodzakelijk en hierin kan de automaat van de camera u maar moeilijk helpen, om het mooiste resultaat te verkrijgen moet u deze stap zelf uitvoeren door middel van het uitlezen van het histogram van uw camera.

Het histogram van uw camera verteld u precies hoe goed u aan het belichten bent, maar dit is natuurlijk wel achteraf, want u moet eerst de foto maken voordat u het histogram kunt bekijken. In sommige camera's kunt u het histogram direct bekijken, in andere modellen moet u deze functie eerst aanzetten in het menu. Heeft u de keuze uit een RGB of een gewoon histogram, kies dan voor het gewone histogram. Hoe dit bij uw camera moet is vanwege de enorme verschillen tussen de bediening van diverse camera's niet in dit artikel uit te leggen, bekijk hiervoor de handleiding van uw camera door te zoeken naar het woord histogram.

Wanneer u het histogram in beeld heeft, gaat het er om dat u de foto maximaal belicht. Beroepsfotografen noemen dit ook wel belichten op rechts. De reden dat dit zo heet is omdat u moet belichten tegen de rechterkant van het histogram. Let er wel op dat u niet gaat overbelichten. Zie het onderstaande filmpje om te begrijpen hoe het histogram werkt.


Het histogram uit Adobe Photoshop laat duidelijk een piek aan de rechterkant zien.

Nu we de belichting goed hebben, zitten we nog met het probleem van de witbalans. De kleuren die de camera moet opnemen bij een zonsondergang zijn zo overdadig aanwezig dat ze in de automatische instelling van de camera verdwijnen in het niets, wat een fletse foto tot gevolg heeft. Ook hier is een reden voor, en die kunnen we terug vinden als we kijken naar het kleuren histogram van een foto.

Normaliter zullen bij een kleuren histogram de punten van de bergjes voor zowel het rode, het groene als het blauwe kanaal op dezelfde plek zitten. Dit omdat de aanwezigheid van deze drie kleuren in de foto gemiddeld ongeveer even groot moet zijn. Wanneer een onderwerp erg afwijkt van dit gemiddelde zal de camera in de automatische stand proberen een correctie door te voeren waardoor de kleuren wel ongeveer gelijk op de foto komen.

In een zonsondergang zit een overdaad aan oranje, wat een mengsel is van Rood en Geel. Het histogram van de diverse kleuren mag in dit geval dus niet recht onder elkaar liggen, maar dit weet de camera niet omdat hij de scène niet herkent en begrijpt. U zult de witbalans dus zelf moeten instellen.


Witbalans automatisch (bloemen geflitst om het verschil te tonen)

Aangezien we het hier hebben over een foto van de zon die onder gaat, is de zon dus het hoofd onderwerp in de foto. De kleuren die wij zien, moeten we dus ook afzetten tegen een kleurschaal die wij als dusdanig herkennen, namelijk daglicht. Als u de handmatige witbalans van de camera dus instelt op daglicht (het zonnetje) dan zal de witbalans van de camera een prachtige foto laten zien met mooie verzadigde kleuren.


Witbalans zonnetje (bloemen geflitst om het verschil te tonen)

Tot zover hebben we nu de intensiteit (belichting) en de kleurbalans (witbalans) goed op de foto gezet. Nu zal u merken dat wanneer u de foto bekijkt, deze vrij donker zal overkomen. Ook dit is geen ramp, maar het vereist wel wat nabewerking in een programma als Photoshop, Lightroom, Aperture of het gratis te downloaden Picasa, maar laten we eerst proberen te begrijpen wat er mis is aan de foto's. Het heeft namelijk niets te maken met de foto's zelf, maar alles met de manier waarop wij ze bekijken.

Contrast is het verschil tussen de lichtste pixels en de donkerste pixels in een foto. Wanneer we tijdens een bewolkte dag foto's maken, ziet alles er een beetje grauw uit. Dit komt doordat er maar weinig contrast is, er is immers geen zon, dus ook geen schaduw. Als de zon wel schijnt hebben we ineens te maken met een hele felle lichtbron, dus veel meer licht in de lichte partijen van de foto (zeker als we de zon ook nog eens zelf op de foto willen hebben) en bovendien krijgen we te maken met schaduw partijen. Het verschil in contrast is dus veel groter.

Wanneer het gaat om het zien van contrasten, is het menselijk oog in staat veel meer te zien, dan een weergave apparaat (beeldscherm) kan laten zien. De camerasensor zweeft daar een beetje tussen in en kan meer zien dat een beeldscherm kan weergeven, maar diezelfde sensor ziet weer minder dan het menselijke oog.

De sensor ziet dus meer contrast dan een weergave-medium (papier, televisie of computer monitor) kan weergeven, en dat is belangrijk om te weten. Als we namelijk belichten op rechts (dus tegen het maximale aan) zoals we hierboven geleerd hebben, dan raken we kennelijk informatie kwijt in het donkere deel van de foto. Echt kwijt is het niet, het wordt alleen door het weergave medium niet correct weergegeven, maar de info is er wel.



Als we dus d.m.v. software de donkere partijen van een foto wat lichter maken zonder hierbij ook de middentonen en hooglichten te versterken, dan pakken we precies het gedeelte aan waar het weergave apparaat moeite mee heeft. In fotobewerkingsprogramma's is dit de correctie voor schaduwen en hooglichten waarbij we de schaduw kant iets lichter moeten maken. zodat we deze te zien krijgen op het beeldscherm. Let op dat u dit niet overdrijft. Er moet definitie komen in de donkere partijen, maar ze moeten niet te licht worden, anders wordt het een heel onnatuurlijke foto.



(*)Voetnoot bij de tweede alinea: Er zijn inmiddels een paar merken en typen camera's op de markt waar een zogenoemde Scène herkenning in zit. Deze scène herkenning probeert als de camera in de automatische modus staat het beeld te analyseren op herkenbare factoren en zal proberen de camera zo goed mogelijk in te stellen. Een zonsondergang wordt dan dus automatisch herkent en de camera wordt (eveneens automatisch) goed voor u ingesteld. U kunt proberen of uw camera deze functie ook heeft door een foto van een zonsondergang te maken in de automatische mode en te kijken of deze inderdaad een overdaad aan oranje en geel laat zien.

Heel veel plezier bij het fotograferen van zonsondergangen. Hier nog een paar voorbeelden van wat er ook mogelijk is:


Lage zon door een object heen laten stralen.


Alleen de reflectie van een lage zon gebruiken.


Klassieke zonsondergang.

Altijd het laatste nieuws van Spiegelreflexmagazine.nl ontvangen? Volg ons dan op Twitter.


Terug

Twitter Plaats op NUjij.nl Plaats op MSN Reporter Opslaan in del.icio.us Print dit artikel

Doorzoek de site         Klik hier voor uitleg


Prijs Wijzer Nieuws Lenzen
Links Boeken





Laatste Workshops
♦ Een kleur geven aan zwart achtergrond papier
♦ Hoeveel personen kun je fotograferen op een achtergrond van 2.75 meter?
♦ De jaarwisseling mooi vastleggen
♦ Onweer fotograferen met uw spiegelreflexcamera
♦ Werken met de Lightcraft Fader ND MkII filters
♦ Vuurwerk fotograferen tijdens de jaarwisseling
♦ Expert training: Zonsondergang fotograferen
♦ Creatief flitsen: Dubbele belichting met de flitser
♦ Uitleg Redged RTT-423 statief (bekend van de actie met Zoom.nl)
♦ Bewegingsonscherpte begrijpen
Zie ook . . .
♦ Onweer fotograferen met uw spiegelreflexcamera
♦ Expert training: Zonsondergang fotograferen
Workshop Archief
Juli 2013,   Januari 2013,   December 2011,   September 2011,   Juni 2011,   December 2010,   Juni 2010,   Februari 2010,   Oktober 2009,   Augustus 2009,   Juni 2009,   Februari 2009,   Januari 2009,   December 2008,   November 2008,   Oktober 2008,   Augustus 2008,   Mei 2008,   Januari 2008,   November 2007,   Juni 2007,   Januari 2007,   December 2006,   Oktober 2006,   Augustus 2006,   Juli 2006,   Juni 2006,   Maart 2006,  




dSLR.nl is een publicatie van dSLR Media © 2006-2007
Partners: Fotoapparatuur.nl | CameraNu.nl | MicroFourThirds.nl | Parter worden?